ارث زن:

ارث زن:

سهم الارث زوج و زوجه از تركه ي (اموال) يكديگر به ترتيب ذيل است:

1. هر يك از زوجين كه زنده باشد، در صورتي كه در كنار خويشاوندان طبقه اول كه عبارت از دو گروه: پدر و مادر- اولاد و اولاد اولاد تا هر قدر پايين روند، مي باشد، قرار گيرد، فرض خود را مي برد و اين فرض در صورتي كه ميت اولاد يا اولاد اولاد نداشته باشد، نصف (2/1) تركه براي زوج و ربع (4/1) آن براي زوجه است و در صورتي كه ميت اولاد يا اولاد اولاد داشته باشد ربع تركه براي زوج و ثمن (8/1) آن براي زوجه است.

2. هر يك از زوجين كه زنده باشد، در صورتي كه در كنار خويشاوندان طبقه دوم كه عبارت از دو گروه: اجداد (پدر و مادر پدر، پدر و مادر متوفي) تا هر قدر بالا روند- برادر و خواهد متوفي و اولاد ايشان تا هر قدر پائين روند، مي باشد، قرار گيرد، فرض خود را از اصل تركه مي برد و اين فرض عبارت از نصف اصل تركه براي زوج و ربع آن براي زوجه است.

3. هر يك از زوجين كه زنده باشد، در صورتي كه در كنار خويشاوندان طبقه سوم كه عبارت از: عموها و عمه ها، دائي ها و خاله ها و فرزندان آنها تا هر قدر كه پائين روند، مي باشد، قرار گيرد، فرض خود را از اصل تركه مي برد و اين فرض عبارت از نصف اصل تركه براي زوج و ربع آن براي زوجه است.

ماده 940 قانون مدني در اين زمينه مقرر مي دارد:

«زوجين كه زوجيت آنها دائمي بوده و ممنوع از ارث نباشند، از يكديگر ارث مي گيرند.»

از مفهوم ماده مذكور و قيد زوجيت دائمي چنين فهميده مي شود كه در نكاح منقطع (موقت) ارث راه ندارد. شرط توارث در نكاح منقطع نيز به دليل تعارض با قواعد امري ارث، باطل است.

البته در فقه آمده است: در متعه زن و شوهر از يكديگر ارث نمي برند، مگر آنكه آن را در متن عقد شرط كرده باشند، كه در اين صورت بر طبق آنچه شرط كرده اند، ارث مي برند؛ يعني اگر شرط كرده باشند هر دو  از يكديگر ارث ببرند، هر دو ارث مي برند، و اگر شرط كرده باشند فقط زن از مرد يا مرد از زن ارث ببرد، طبق همان شرط عمل مي شود. دليل اينكه گفتيم بدون شرط، از يكديگر ارث نمي برند، آن است كه در موارد شك در جعل حكمي، اصل عدم جعل آن است؛ و ارث نيز يك حكم شرعي است و ثوت آن متوقف بر جعل و تعيين شارع است، و چنين جعلي در اينجا ثابت نيست و دليلي بر آن در دست نداريم، بلكه دليل بر خلاف آن داريم، مانند سخن امام صادق (ع) در صحيحه ي محمد بن مسلم كه مي فرمايد: «از حدود و احكام متعه آن است كه نه زن از تو ارث مي برد و نه تو از زن ارث مي برد.» اما اينكه گفتيم در صورت شرط كردن آن در متن عقد بر طلق شرط ارث مي برند، دليلش سه چيز است:

1. عموم «مؤمنان نزد شرط هايشان هستند»

2. سخن امام صادق (ع) در صحيحه ي محمدبن مسلم كه «اگر زن و شوهر ارث را شرط كنند، بر شرط خود ثابت و استوار خواهند بود.»

3. امام رضا در حسنه بزنطي مي فرمايد: «اگر ارث شرط بشود، ارث مي برند؛ و اگر شرط نشود، ارث نمي برند.» در اين مسأله اقوال ديگري نيز وجود دارد. مستند و مأخذ اين اقوال يا روايات است و يا اطلاقاتي كه هيچ كدام نمي تواند در برابر ادله ياد شده مقاومت كند. در اينجا به سه قول از آنها اشاره مي شود:

1. زن و شوهر در متعه مطلقا از يكديگر ارث مي برند، چه آن را شرط كرده باشند و چه شرط نكرده باشند.

2. زن و شوهر در متعه مطلقا از يكديگر ارث نمي برند، چه شرط كرده باشند و چه شرط نكرده باشد.

3. در صورتي كه شرط نكرده باشند كه از يكديگر ارث نبرند، ارث خواهند برد.

اما قول شهيد اول (ره) كه بگوييم در صورت اشتراط ارث مي برند و بدون آن ارث  نمي برند، ظاهرتر است. نكته اي كه بايد يادآور شويم، آن است كه اگر زن و شوهر در عقد متعه شرط كنند كه هر دو از يكديگر ارث ببرند، آن دو بر شرط خود خواهند بود و اين شرط صحيح و نافذ است. اما اگر شرط كنند كه فقط يكي از آنها از ديگري ارث ببرد، احتمال دارد كه ارث براي همان ثابت شود و به شرط عمل شود؛ و احتمال دارد كه چنين شرطي، باطل باشد، چون با مقتضاي عقد مخالف است؛ چرا كه زوجيت اگر اقتضاي ارث داشته باشد و موانع ارث برطرف باشد، از هر دو طرف ثابت خواهد بود، يعني هم زن از شوهر ارث مي برد و هم شوهر از زن، و اگر مقتضي آن نباشد و يا موانعش بر طرف نشده باشد، ارث از هر دو طرف منتفي خواهد شد.

در صورت تعدد زوجات، ربع يا ثمن تركه كه تعلق به زوجه دارد بين همه آنان بالسويه تقسيم مي شود. اگر شوهرش زن خود را به طلاق رجعي مطلقه كند، هر يك از آنها كه قبل از انقضاء عده بميرد ديگري از او ارث مي برد، ليكن اگر فوت يكي از آنها بعد از انقضاء عده بوده يا طلاق بائن باشد، از يكديگر ارث نمي برند. اگر شوهر در حال مرض زن خود را طلاق دهد و در ظرف يك سال از تاريخ طلاق به همان مرض بميرد، زوجه از او ارث مي برد، اگر چه طلاق بائن باشد، مشروط بر اينكه زن شوهر نكرده باشد. اگر مردي در حال مرض زني را عقد كند و در همان مرض قبل از دخول بميرد. زن از او ارث نمي برد، ليكن اگر بعد از دخول يا بعد از صحت يافتن از آن مرض بميرد، زن از او ارث مي برد.

زوج از تمام اموال زوجه ارث مي برد، ليكن زوجه فقط از اموال ذيل:

1. از اموال منقوله، از هر قبيل كه باشد؛ 2. از ابنيه و اشجار.

زوجه از قيمت ابنيه و اشجار ارث مي برد و نه از عين آنها و طريقه تقويم، آن است كه ابنيه و اشجار با فرض استحقاق بقاء در زمينه بدون اجرت تقويم مي گردد. هر گاه ورثه از اداء قيمت ابنيه و اشجار امتناع كند، زن مي تواند حق خود را از عين آنها استيفاء نمايد.

در صورت نبودن هيچ وارث ديگر به غير از زوج يا زوجه شوهر تمام تركه ي زن متوفات خود را مي برد، ليكن زن فقط نصيب خود را و بقيه تركه شوهر در حكم مال اشخاص بلاوارث خواهد بود.

آخرین مقالات آموزشی

از عوامل خطرآفرین ابتلا به زوال عقل

در شرایطی که آمار و ارقام ابتلا به زوال عقل هشداردهنده هستند اما اقدامات بسیاری را می‌توانید انجام دهید تا خطر ابتلا به این شرایط را کاهش دهید. ...

از خواص آجیل

انواع آجیل شامل اسیدهای چرب غیر اشباع و دیگر مواد مغذی مانند ویتامین ها، پروتئین، فیبر و ... هستند که می توانند سدی در برابر ابتلا به برخی از انواع ...

برخی از حقوق و تکالیف زوجین نسبت به یکدیگر

فصل هشتم از کتاب هفتم قانون مدنی به مبحث «حقوق وتکالیف زوجین نسبت به یکدیگر» پرداخته است. بر اساس ماده‌ ۱۱۰۲ قانون مدنی، همین که عقد ...

علائم افزایش قند خون

قند و شکر سریع ترین و ارزان ترین منابع انرژی هستند اما سوال این است که این محصولات علاوه بر ایجاد انرژی فوری، ارزش تغذیه ای دیگری هم دارند؟ ...

مواد غذایی که استرس را کاهش می دهند:

مدیریت استرس می‌تواند یک عامل مهم برای سلامتی باشد. استرس زیاد، فقط عاملی برای خراب کردن روزما نیست بلکه در واقع افرادی که تحت فشار استرس قرار ...

پنج رفتار ی که می‌تواند بر رابطه ی شما با همسرتان آسیب بزند

رفتارهای خودخواهانه می‌تواند تاثیر منفی بر ازدواجتان بگذارد. پنج مورد از متداول‌ترین این رفتارهای مخرب را برایتان عنوان می‌کنیم که ...

ازعناصرموفقیت در روابط همسران

موفق‌ترین روابط عاطفی، روابطی هستند که در آنها استقلال و فردیت افراد حفظ می‌شود. به بیانی دیگر، روابطی که به وابستگی و تجاوز به حریم یکدیگر ...

راهکارهایی برای از بین بردن افکار منفی و مضر

فرایند فکرکردن ما فرایندی ضروری برای بقا و مبارزه در دنیای مدرن است. طرز فکر انتقادی به ما توانایی حل سریع و کارآمد مسائل را می‌دهد. تفکر خلاق ...

چرا همسرت شاد نیست؟

در زندگی مشترک، ایجاد رابطه‌ای که همیشه پُر از عشق و شور و سازگاری باشد، کار راحتی نیست. اما راههایی وجود دارد که می‌توانید به همسرتان کمک ...

بهداشت روانی زیر سقف مشترک از نگاه قرآن

بهداشت روانى عبارت است از ایجاد تعادل شخصیتى در درون، میان آن‏چه فطرت و غریزه نامیده میشود؛ و در بیرون، میان آن‏چه تعادل ارتباطى میان فرد و ...

معیارهای انتخاب همسر از نگاه پیامبر اکرم(ص)

ازدواج در نگاه هر کس معیارهایی دارد. با این حال، معیارهایی که بزرگان دین معرفی کرده اند، سالم ترین و مطمئن ترین معیارها است.  ایمان در اسلام ...

توقعات بی جایی که نباید از کسی داشته باشیم!

بزرگترین ناامیدی‌های ما در زندگی معمولا نتیجه‌ توقعات نابجای ماست. که این موضوع مخصوصا در روابط و تعاملات ما با دیگران، پر رنگ‌تر هم ...

بخشش؛ راز آرامش

بخشش را می‌توان شکلی از کاهش تنش و اضطراب تلقی کرد. فرد می‌تواند با رها شدن از خشم و آزردگی، تمام توجه خود را به زمان حال معطوف کند و ...

پیشنهاد به پدر و مادرهایی که فرزند دانش آموز دارند

با آغاز سال تحصیلی، بی مناسبت نیست بدون هیچ مقدمه ای، چند پیشنهاد را با پدر و مادرها در میان بگذاریم: بهترین راه برای درس خوان و مهم تر از آن، ...

چگونه خشم خود را در خیابان کنترل کنیم؟

درگیری‌هایی لفظی در خیابان یکی از عوامل تأثیرگذار در دعواهای فیزیکی است. اتفاقی که اگر با کنترل خشم همراه نباشد گاه می‌تواند عواقب جبران ...

اگر می‌خواهید شاد باشید، این ۱۰ عادت را ترک کنید

   ۱. دست از زیاده خواهی بردارید بعضی از افراد ظاهرا به هیچ اندازه‌ای قانع نیستند و رویکردشان نسبت به هر چیزی در زندگی، زیاده ...

چگونه انسان های سمی اطرافمان را خنثی کنیم ؟

  سر و کله زدن با افراد سمی چیزی است که همه‌ی ما تجربه‌اش را داریم. خودشیفته‌ها، دروغگوها، اجتماع گریزها، متقلب‌ها، ...

عوامل آرامش در خانواده

انسان در زندگی به دنبال آرامش روحی خویش است. آرامشی که به زندگی انسان معنا دهد و آن را لذت بخش سازد، برای رسیدن به این آرامش به تکیه گاهی که در سختی ...

از راه‌های برقراری ارتباط موثر با همسر:

۱ ـ کنجکاو باشید:یک سوال معمولی مثل«امروز چطور بود؟»«چی کار کردی؟» و با انگیزه پاسخ دادن به آن شما را در ارتباط مستمر با ...

کودک آزاردیده این نشانه ها را دارد

آزار کودک چیزی فراتر از شکستن دست و پای او یا سوزاندن بخشی از بدن اوست. اگرچه آزارای جسمانی را می‌توان در بدن کودک مشاهده کرد اما آزار کودک می ...